DeHieu.comDễ Hiểu
Lao động, tiền lương giải nghĩa

Tạm hoãn hợp đồng lao động là gì: khác chấm dứt hợp đồng ở chỗ nào

Tạm hoãn hợp đồng lao động là gì, những trường hợp nào được tạm hoãn, trong thời gian đó lương và bảo hiểm ra sao, và quay lại làm việc thế nào.

Vietnamese man in a plain green uniform shirt shaking hands with a supervisor at a factory gate in Bac Ninh, both seen from behind, overcast daylight

Tạm hoãn hợp đồng lao động là việc hai bên tạm dừng thực hiện hợp đồng trong một khoảng thời gian: người lao động không làm việc, công ty không trả lương, nhưng hợp đồng vẫn còn đó và người lao động được quay lại khi hết thời gian tạm hoãn. Đây là chiếc "nút tạm dừng" của quan hệ lao động, khác hẳn "nút tắt" là chấm dứt hợp đồng.

Khái niệm này hay bị lẫn với nghỉ không lương và với chấm dứt hợp đồng. Bài dưới đây giải nghĩa tạm hoãn bằng lời thường: những trường hợp nào được tạm hoãn, điều gì xảy ra với lương, bảo hiểm trong thời gian đó, quay lại làm việc ra sao, và lúc nào bạn nên hỏi người có chuyên môn.

Hiểu "tạm hoãn" bằng một hình ảnh

Hãy hình dung hợp đồng lao động như một chiếc xe đang chạy, chở theo nhiều nghĩa vụ hai chiều: bạn làm việc, công ty trả lương, hai bên cùng đóng bảo hiểm, bạn được nghỉ phép, công ty giữ chỗ cho bạn. Chấm dứt hợp đồng là tắt máy, xuống xe, mỗi người một ngả, kèm theo việc thanh toán các khoản còn lại. Tạm hoãn là dừng xe bên đường: máy tắt tạm thời, phần lớn nghĩa vụ ngưng lại, nhưng xe vẫn là của hai bên và sẽ chạy tiếp.

Vì vậy, điều cốt lõi của tạm hoãn là chỗ làm được giữ. Khi hết thời gian tạm hoãn và người lao động trở lại đúng hạn, công ty phải nhận người đó làm lại công việc theo hợp đồng nếu hợp đồng còn thời hạn, trừ khi hai bên có thoả thuận khác. Đây là quyền lợi lớn nhất mà tạm hoãn mang lại so với việc nghỉ hẳn.

Ngược lại, trong thời gian tạm hoãn, người lao động thường không được hưởng lương và các quyền lợi đã thoả thuận trong hợp đồng, trừ khi hai bên thoả thuận khác hoặc luật có quy định riêng. Nói cách khác, tạm hoãn giữ "quan hệ", không giữ "dòng tiền".

Những trường hợp được tạm hoãn theo Bộ luật Lao động

Bộ luật Lao động hiện hành liệt kê các trường hợp tạm hoãn. Diễn đạt theo nguyên tắc, chúng gồm các nhóm dưới đây. Danh sách đầy đủ và cách hiểu từng trường hợp cần đối chiếu nguyên văn văn bản đang có hiệu lực.

  • Người lao động thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ.
  • Người lao động bị tạm giữ, tạm giam theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.
  • Người lao động bị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc.
  • Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền, khi việc tiếp tục làm việc ảnh hưởng xấu tới thai nhi.
  • Người lao động được bổ nhiệm hoặc được cử làm người quản lý, người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo các trường hợp luật nêu.
  • Các trường hợp khác do hai bên tự thoả thuận, ví dụ người lao động xin tạm hoãn để đi học dài ngày hoặc chăm người thân, nếu công ty đồng ý.

Nhóm cuối cùng là chỗ linh hoạt nhất và cũng dễ phát sinh hiểu lầm nhất. Khi tạm hoãn do thoả thuận, mọi chi tiết như thời gian, việc giữ vị trí cũ hay vị trí tương đương, việc ai đóng bảo hiểm phần nào trong thời gian đó đều nên ghi thành văn bản có chữ ký hai bên. Một lời đồng ý miệng của quản lý trực tiếp khó dùng làm căn cứ khi người quản lý đó đã chuyển đi.

Tạm hoãn, nghỉ không lương và chấm dứt: ba thứ dễ lẫn

Ba khái niệm này cùng có điểm chung là "không đi làm, không nhận lương", nên rất dễ bị dùng lẫn trong cách nói hằng ngày. Bảng dưới tách chúng theo nguyên tắc chung.

Tiêu chíTạm hoãn hợp đồngNghỉ không lươngChấm dứt hợp đồng
Hợp đồng còn hiệu lực?Còn, chỉ tạm dừng thực hiệnCòn, vẫn đang thực hiệnKhông, quan hệ kết thúc
Căn cứTrường hợp luật liệt kê hoặc hai bên thoả thuậnThoả thuận về ngày nghỉ, thường ngắnCác căn cứ chấm dứt luật định
Độ dài thường gặpDài, tính bằng tháng hoặc nămNgắn, tính bằng ngày hoặc tuầnKhông áp dụng
LươngKhông hưởng, trừ thoả thuận khácKhông hưởng cho ngày nghỉThanh toán các khoản còn nợ khi chấm dứt
Quay lại làm việcCông ty phải nhận lại nếu hợp đồng còn hạn và trở lại đúng thời hạnĐi làm lại bình thường sau ngày nghỉKhông có quyền quay lại

Trong thực tế, ranh giới giữa tạm hoãn do thoả thuận và nghỉ không lương dài ngày khá mờ. Cách phân biệt chắc chắn nhất là xem giấy tờ hai bên đã ký gọi nó là gì và ghi những gì. Nếu bạn định vắng mặt dài ngày, hãy đề nghị công ty lập văn bản thoả thuận tạm hoãn ghi rõ ngày bắt đầu, ngày dự kiến quay lại và công việc khi quay lại.

Lương, bảo hiểm và phép năm trong thời gian tạm hoãn

Về lương, nguyên tắc chung là không trả, vì người lao động không làm việc. Một số công ty có chính sách hỗ trợ riêng, chẳng hạn hỗ trợ một khoản cho nhân viên đi nghĩa vụ quân sự; đó là phúc lợi của công ty, không phải nghĩa vụ chung của mọi nơi. Nếu hợp đồng, thoả ước lao động tập thể hoặc quy chế của công ty có ghi khoản hỗ trợ này, bạn có quyền yêu cầu thực hiện đúng như đã ghi.

Về bảo hiểm xã hội bắt buộc, khi người lao động không làm việc và không hưởng tiền lương trong một tháng ở mức luật quy định, tháng đó thường không phải đóng bảo hiểm bắt buộc. Nghĩa là quá trình đóng của bạn có thể bị ngắt quãng trong thời gian tạm hoãn. Điều này ảnh hưởng tới việc cộng dồn thời gian đóng cho các chế độ về sau, nên bạn nên hỏi bộ phận nhân sự cách họ báo giảm và báo tăng lại khi bạn trở về, rồi kiểm tra trên ứng dụng tra cứu bảo hiểm.

Về thẻ bảo hiểm y tế, khi không còn được công ty đóng, thẻ có thể không còn giá trị theo đối tượng cũ. Trường hợp đi nghĩa vụ quân sự hoặc thuộc nhóm khác, bạn có thể được cấp thẻ theo đối tượng mới. Bạn nên hỏi rõ để không rơi vào khoảng trống không có thẻ đúng lúc cần đi khám.

Về ngày nghỉ hằng năm, thời gian tạm hoãn nhìn chung không được tính như thời gian làm việc để hưởng phép, trừ những trường hợp luật quy định khác. Chi tiết cần đối chiếu văn bản hướng dẫn hiện hành.

Quay lại làm việc sau thời gian tạm hoãn

Phần quan trọng nhất của tạm hoãn nằm ở lúc kết thúc. Quy trình trở lại theo nguyên tắc chung như sau:

  1. Ghi nhớ ngày kết thúc tạm hoãn. Với nghĩa vụ quân sự là ngày xuất ngũ; với tạm hoãn do thoả thuận là ngày ghi trong văn bản.
  2. Trong một thời hạn ngắn do luật quy định kể từ ngày hết thời gian tạm hoãn, người lao động phải có mặt tại nơi làm việc. Có mặt muộn hơn mà không có lý do chính đáng có thể bị coi là tự ý bỏ việc.
  3. Gửi thông báo trở lại bằng văn bản hoặc thư điện tử cho bộ phận nhân sự, giữ lại bản sao. Thông báo nên ghi ngày bạn có mặt và đề nghị được bố trí công việc theo hợp đồng.
  4. Công ty có trách nhiệm nhận người lao động trở lại làm công việc theo hợp đồng nếu hợp đồng còn thời hạn, trừ khi hai bên có thoả thuận khác.
  5. Kiểm tra lại việc báo tăng bảo hiểm, mức lương áp dụng và các phụ lục cần ký, nhất là khi trong thời gian bạn vắng mặt công ty đã điều chỉnh thang bảng lương.

Nếu trong thời gian tạm hoãn mà hợp đồng xác định thời hạn của bạn đã hết hạn, tình huống phức tạp hơn và nên hỏi người có chuyên môn, vì việc hết hạn trong lúc tạm hoãn được xử lý theo hướng dẫn riêng.

Hiểu sai hay gặp và khi nào cần hỏi người chuyên môn

"Đi nghĩa vụ quân sự thì công ty được cho nghỉ luôn." Không đúng. Thực hiện nghĩa vụ quân sự là một trường hợp tạm hoãn; công ty không được lấy lý do đó để chấm dứt hợp đồng.

"Tạm hoãn thì công ty vẫn phải trả nửa lương." Không có nguyên tắc chung như vậy. Có trả hay không phụ thuộc thoả thuận, quy chế của công ty và quy định riêng nếu có.

"Đã tạm hoãn thì về lúc nào cũng được." Người lao động phải có mặt trong thời hạn luật quy định sau khi hết thời gian tạm hoãn. Về trễ không có lý do chính đáng là đặt quyền lợi của mình vào rủi ro.

"Xin nghỉ dài ngày thì cứ nói miệng là đủ." Thoả thuận tạm hoãn nên có văn bản. Đây là bằng chứng duy nhất cho thấy bạn vắng mặt có sự đồng ý.

Khi nào hỏi người có chuyên môn. Khi công ty từ chối nhận bạn trở lại, khi được đề nghị chuyển sang vị trí khác thấp hơn, khi tạm hoãn liên quan tới tạm giam hoặc vụ việc pháp lý, hay khi bảo hiểm của bạn bị ngắt mà không được báo. Lúc đó, luật sư lao động, công đoàn cơ sở hoặc cơ quan quản lý lao động cấp tỉnh là nơi nên hỏi.

Ví dụ giả định: một người lên đường nhập ngũ

Ví dụ giả định: anh Khoa làm thợ đứng máy cho một xưởng cơ khí ở Bắc Ninh theo hợp đồng không xác định thời hạn thì nhận lệnh gọi nhập ngũ. Anh mang lệnh gọi tới phòng nhân sự. Xưởng lập văn bản ghi nhận tạm hoãn thực hiện hợp đồng kể từ ngày anh lên đường, báo giảm bảo hiểm cho anh từ tháng anh không còn làm việc, và cho biết thẻ bảo hiểm y tế của anh sẽ được cấp theo đối tượng mới trong thời gian tại ngũ.

Hết thời gian phục vụ, anh Khoa nhận quyết định xuất ngũ. Anh gửi thư báo trở lại cho xưởng trong thời hạn quy định, kèm bản chụp quyết định xuất ngũ. Xưởng bố trí anh về lại tổ đứng máy, báo tăng bảo hiểm và ký phụ lục về mức lương mới vì trong thời gian anh vắng mặt, thang bảng lương đã được điều chỉnh. Quan hệ lao động tiếp tục như chưa từng bị cắt.

Nếu xưởng nói rằng "vị trí đã có người" và đề nghị anh chuyển sang làm bảo vệ với lương thấp hơn, anh có quyền từ chối và yêu cầu được bố trí công việc theo hợp đồng. Đó là lúc anh nên hỏi công đoàn hoặc người có chuyên môn để biết những bước tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Thời gian tạm hoãn hợp đồng có được tính vào thời gian làm việc để xét trợ cấp thôi việc không?

Thời gian tạm hoãn thường không phải là thời gian bạn thực tế làm việc và không có lương, nên cách tính vào các quyền lợi khác nhau tuỳ hướng dẫn cụ thể. Bạn nên đối chiếu văn bản hướng dẫn hiện hành hoặc hỏi bộ phận nhân sự cách họ ghi nhận thời gian này.

Công ty có được tự quyết định tạm hoãn hợp đồng của người lao động không?

Tạm hoãn xảy ra trong các trường hợp luật liệt kê hoặc khi hai bên thoả thuận. Công ty không thể đơn phương bắt người lao động nghỉ không lương kéo dài rồi gọi đó là tạm hoãn. Trường hợp công ty thiếu việc phải cho nghỉ, luật có quy định riêng về ngừng việc và tiền lương ngừng việc.

Tạm hoãn hợp đồng và ngừng việc khác nhau thế nào?

Ngừng việc là khi người lao động phải nghỉ vì lý do như sự cố, thiếu nguyên liệu, mất điện hoặc lỗi của một bên; tuỳ nguyên nhân mà người lao động có thể vẫn được trả lương ngừng việc. Tạm hoãn là tạm dừng cả hợp đồng theo trường hợp luật định hoặc thoả thuận, thường không có lương.

Lao động nữ mang thai tạm hoãn hợp đồng thì khi sinh con có được hưởng thai sản không?

Quyền hưởng chế độ thai sản phụ thuộc vào thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội trước khi sinh theo điều kiện của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành. Thời gian tạm hoãn có thể ảnh hưởng tới việc đủ điều kiện, nên bạn nên hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội trước khi đề nghị tạm hoãn.

Trong thời gian tạm hoãn có được đi làm cho nơi khác không?

Luật cho phép người lao động giao kết nhiều hợp đồng lao động, nhưng hợp đồng cũ và thoả thuận tạm hoãn có thể có điều khoản riêng. Bạn đọc kỹ thoả thuận và hỏi công ty bằng văn bản trước khi nhận việc ở nơi khác để tránh bị coi là vi phạm cam kết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138